Reverie

Reverie kontra Scrivener, okiem twórcy Reverie

2026-06-10T00:00:00+00:00

Dlaczego Reverie zamiast Scrivenera? Zadałbym inne pytanie.

Ludzie wciąż pytają mnie, dlaczego mieliby wybrać Reverie zamiast Scrivenera. Rozumiem, skąd taki kształt pytania, i powiem od razu, że to ja tworzę Reverie, więc nie jestem bezstronny. Ale uważam, że to złe pytanie. Właściwe jest mniejsze i bardziej przydatne: które z nich jest odpowiednie dla Ciebie? Nie dla pisarzy w ogóle, nie w punktacji funkcja po funkcji. Dla Ciebie i dla tego, jak naprawdę pracujesz.
Takie więc porównanie zamierzam napisać. Zaczyna się od ustępstwa.
Tam, gdzie Scrivener po prostu wygrywa</h2>
Scrivener</a> kosztuje 59,99 USD / 59,99 GBP / 69,99 EUR, płatne raz, i dla pewnego rodzaju projektów nie ma sobie równych. Segregator pomieści wszystko: maszynopis, notatki o postaciach i materiały źródłowe obok nich, pliki PDF, obrazy i zapisane strony internetowe w tym samym oknie co szkic. Compile, jego system eksportu, potrafi wyprodukować właściwie każdy format, o jaki kiedykolwiek poprosił wydawca, uczelnia czy platforma do samodzielnej publikacji — gdy już się z nim zaprzyjaźnisz.
Jeśli piszesz rozprawę doktorską, biografię z dwustoma źródłami, dokumentację techniczną albo jakąkolwiek bogatą w strukturę literaturę faktu, w której materiały muszą żyć obok tekstu, kup Scrivenera. Mówię to bez mrugnięcia okiem. To projekt, do którego go zbudowano, a Reverie nie próbuje być takim narzędziem.
I co do pytania, które wszyscy teraz zadają: Scrivener nie zawiera żadnej AI. Literature & Latte powiedzieli to wprost, żadnej sztucznej inteligencji i żadnego pobierania danych, a ich publiczne wypowiedzi na ten temat były przemyślane, nie koniunkturalne. Subskrypcji też nie ma. W branży pędzącej ku miesięcznym opłatom i doczepianej AI utrzymali linię w obu sprawach i szanuję ich za to.
Dwa końce spektrum</h2>
Na drugim końcu siedzi pisarz odkrywca, a tego znam od środka. Żadnego konspektu, żadnych folderów, żadnych kart streszczeń, bo nie ma jeszcze czego na karcie umieścić. Historia pojawia się na stronie albo nie pojawia się wcale. Jestem takim pisarzem i to tutaj nasze drogi ze Scrivenerem się rozeszły. Otwierałem go, widziałem pusty segregator czekający na uporządkowanie i czułem, że sesja się kończy, zanim się zaczęła. Struktura, którą kazano mi zbudować, jeszcze nie istniała. Pisanie miało być sposobem na to, by się dowiedzieć, czym ona jest.
Reverie zbudowano dla tego pisarza. Otwierasz je i jest strona. Piszesz. Struktura jak za dotknięciem różdżki pojawia się później, odczytana ze szkicu, który stworzyłeś, a za chwilę dojdę do tego jak.
Ale większość powieściopisarzy nie mieszka na żadnym z tych krańców. Planujesz, trochę. Strona notatek, lista scen, kształt trzymany luźno w głowie. Nie budujesz bazy materiałów źródłowych, ale też nie lecisz całkiem na ślepo. Jeśli to Ty, wybór jest naprawdę otwarty i sprowadza się do pytania, które moim zdaniem zbyt rzadko pada.
Gdzie powinien mieszkać Twój konspekt?</h2>
Najpierw różnica mechaniczna. W Scrivenerze scena to dokument. Tworzysz go w segregatorze, nadajesz mu tytuł, może wypełniasz kartę streszczenia, a Twój maszynopis to suma tworzących go dokumentów. Gdy Twój plan jest realnym przedmiotem, czymś, co tasujesz, oznaczasz kolorami i na co patrzysz z dystansu na korkowej tablicy, to dokładnie to, co trzeba.
W Reverie scena to znak, który wpisujesz. Trzy gwiazdki w osobnym wierszu, ta sama przerwa między scenami, jaką maszynopisy noszą od stulecia, i piszesz dalej.
Ta drobna różnica przesądza wiele w kwestii planowania. Powiedzmy, że znasz cztery kolejne sceny. W Scrivenerze naszkicowanie ich oznacza tworzenie rzeczy: nowy dokument dla każdej, tytuł, może streszczenie, potem powrót na korkową tablicę, by zobaczyć kształt. Żaden z tych kroków nie jest trudny. Ale każdy to mała wycieczka z dala od prozy, kawałek interfejsu między Tobą a kolejną myślą.
W Reverie ten sam szkic to pisanie. Trzy gwiazdki, wiersz o pierwszej scenie. Trzy gwiazdki, wiersz o drugiej. Po dziesięć sekund na każdą, dłonie nie schodzą z klawiszy. Naciśnięcie klawisza otwiera panel boczny i masz tam swój szkielet: sceny, które napisałeś, i te, które sobie obiecałeś, każda opisana swoim pierwszym wierszem. Lista też przesuwa rzeczy. Przeciągnij scenę w nowe miejsce, a słowa naprawdę się przeniosą, cały fragment uniesiony i odłożony tam, gdzie go upuściłeś, ze spojeniami załatwionymi za Ciebie. Docierając do każdej notatki, piszesz pod nią scenę i kasujesz notatkę. Plan rozpływa się w książce.
Pytanie nie brzmi więc, ile planujesz. Brzmi: czym Twój konspekt ma być. Jeśli ma być kartami na korkowej tablicy, przedmiotem, którym zarządzasz, Scrivener robi to znakomicie, a Reverie nie robi tego wcale. Jeśli to naprawdę lista tego, co dzieje się dalej, to wpisanie jej wprost do szkicu jest szybsze niż jakikolwiek interfejs do planowania, właśnie dlatego, że żadnego nie ma. Przy wielu rodzajach planowania interfejs nigdy nie był tą pomocą, na jaką wyglądał. Był tylko zawadą.
Tylko Ty wiesz, po której stronie tej linii leży Twoje planowanie. Szczerze radziłbym przekonać się o tym, próbując: weź książkę, nad którą pracujesz, i naszkicuj jej kilka kolejnych scen sposobem Reverie. Kosztuje to minutę.
Drugi powód, by spróbować</h2>
Wszystko powyżej dotyczy struktury, a struktura to może jedna dziesiąta pisarskiego życia. Pozostałe dziewięć dziesiątych to część, której nikt nie wstawia do tabel porównawczych: faktyczne siadanie do pracy i trwanie w niej.
To właśnie po to istnieje Reverie. Strona jest ciepła, a nie kliniczna, i odpowiada na sam akt pisania, cicho, w sposób pomyślany tak, by trzymać Cię w toku, a nie wyciągać Cię z niego, byś podziwiał oprogramowanie. Edytor Scrivenera, gdy go używałem, był w porządku. Zbudowałem Reverie, bo nie chciałem „w porządku”. Chciałem strony, na którą będę czekał z niecierpliwością, bo to wyczekiwanie strony jest tym, co doprowadza książkę do końca.
Tego nie ocenisz z wpisu na blogu, ani mojego, ani niczyjego. Wersja próbna jest bezpłatna przez piętnaście dni, a to wystarczy, by wiedzieć.
Czego Reverie nie robi</h2>
Reverie nie ma segregatorów na materiały, korkowych tablic, kart streszczeń ani arkuszy postaci. Nie ma też synchronizacji w chmurze, co jest świadomym wyborem: Twój maszynopis nigdy nie opuszcza Twojego komputera, w zwykłych plikach Markdown, które otworzysz w czymkolwiek. Reverie utrzyma całą powieść w rozdziałach i scenach, pozwoli zmienić kolejność każdego z nich przeciągnięciem, a na koniec wyeksportuje maszynopis gotowy do wysłania w standardowym formacie, w Wordzie albo w PDF-ie. Jeśli brakujące elementy to akurat te, których potrzebuje Twój projekt, masz już odpowiedź i jest nią Scrivener.
Obie aplikacje to jednorazowy zakup. Żadna nie ma subskrypcji. Żadna nie ma AI. Wartości są nadzwyczaj bliskie jak na dwa produkty z tej samej kategorii i właśnie dlatego decydujący głos należy do Ciebie, a nie do któregokolwiek z nas. Jeśli Twoja książka ma przy sobie bibliotekę materiałów, wiesz, dokąd iść. Dla wszystkich pozostałych: otwórz Reverie</a>, wpisz trzy gwiazdki i wiersz o scenie, którą nosisz w głowie cały dzień, i zobacz, o której aplikacji wciąż myślisz w przyszłym tygodniu.
Mark

Co myślę o AI

2026-06-06T00:00:00+00:00

AI, cóż za temat. Budzi mnóstwo emocji. Postanowiłem więc usiąść, przemyśleć to porządnie i przedstawić Ci swoje zdanie.
Gdy patrzę na AI, jest we mnie część — ta od science fiction — która uważa, że to bardzo fajne i że to fascynujące czasy, w których przyszło nam żyć. A potem jest część od thrillerów, ta, która myśli, że dystopijne przejęcie władzy przez roboty jest nieuniknione. Ekscytujące i przerażające jednocześnie.
Ale prawdopodobnie myślimy o tym z perspektywy autora. I tu mam zdecydowane poglądy. Tworząc Reverie, nie robiłbym takiego szumu wokół odczucia z edytora, gdybym nie chciał, by ludzie w nim pisali. To my, ludzie, mamy pisać. To z pewnością nie miejsce dla AI. Gdybym chciał zbudować system do pisania powieści oparty na AI, wyglądałby zupełnie inaczej.
Ale nie chcę go budować, bo nie sądzę, by miał rację bytu. Naprawdę martwię się, dokąd to wszystko zmierza. AI generuje teraz tyle treści, a potem uczy się na własnych wytworach, że — jak myślę — stanie się jakimś samonapędzającym się potworem, który ujednolici wszystko do tej samej płaskiej i nudnej prozy. Widać to już po obrazach z AI. Nie zawsze umiesz powiedzieć dlaczego, ale to czujesz. Jest w nich coś zbyt czystego, trochę zbyt przewidywalnego, i wszystko zaczyna wyglądać tak samo, gdy wszyscy używają tych samych narzędzi. Z pisaniem idzie w tę samą stronę. Gdy narzędzie kończy za Ciebie zdania, głos, który wychodzi, nie jest do końca Twój. To Twój głos zmieszany ze wszystkim, co maszyna kiedykolwiek przeczytała. Ale to nawet nie sedno sprawy.
Pisanie polega na opowiadaniu historii, którą chcemy opowiedzieć. To rzemiosło. Coś, co chce wyskoczyć z nas na stronę. A historie generowane przez AI to w gruncie rzeczy droga na skróty — w najlepszym razie, a w najgorszym sposób, by ludzie „produkowali” treści dla czystego zysku.
Skoro więc o tym mowa, mogę Ci obiecać, że Reverie jest o Tobie. O człowieku. O pomaganiu Ci opowiedzieć Twoją historię bez AI, które plątałoby się pod nogami i rozpraszało. O pomaganiu Ci wejść w przepływ i opowiedzieć tę historię.
Mark

Jak uporządkować powieść bez planu: podejście pisarza odkrywcy

2026-06-02T00:00:00+00:00

Struktura dla autora, który odnajduje historię, pisząc ją.

Bycie pisarzem odkrywcą działa dokładnie tak, jak chcesz — aż do chwili, gdy przestaje. Siadasz, piszesz scenę, którą masz w głowie, piszesz kolejną i tak dalej. Żadnego planu, żadnego konspektu, żadnych folderów do wypełnienia na początek. O to właśnie chodzi. Historia wychodzi, bo nic nie kazało Ci się zatrzymać i decydować, gdzie ma trafić.
A potem pewnego dnia szkic ma sześćdziesiąt tysięcy słów i musisz odnaleźć scenę, w której ona znajduje list. Wiesz, że tam jest. Przewijasz. Przewijasz z powrotem. Używasz wyszukiwania, ale nie pamiętasz dokładnych słów, więc szukasz „list” i dostajesz czterdzieści trafień. Albo gorzej: orientujesz się, że dwie sceny są w złej kolejności, a poprawienie tego oznacza zaznaczenie trzech tysięcy słów bez zgubienia akapitu, wycięcie, przewinięcie, znalezienie szwu, wklejenie i przeczytanie spojeń, by się upewnić, że niczego nie zepsułeś. To, co ułatwiało pisanie szkicu, teraz utrudnia poprawki.
Napisałem cały wpis o tym, dlaczego porzuciłem Scrivenera. To potężne, starannie zrobione narzędzie i dla autorów, którzy planują przed pisaniem, świetne. Ja po prostu nie jestem takim autorem. Jestem pisarzem odkrywcą, a proszenie mnie, bym porządkował, zanim cokolwiek napisałem, po prostu zatrzymuje mnie w miejscu. Ale pod koniec tamtego wpisu napisałem też, że istnieje realna potrzeba organizacyjnej strony pisania powieści i że to problem, do którego chętnie kiedyś się porządnie zabiorę. To pierwsza część tego rozbiegu. Sztuczka polegała na tym, by zrobić to bez odtwarzania tego, co mnie zatrzymywało: struktury, którą musisz zbudować, zanim zaczniesz pisać.
Struktura już tam jest</h2>
Nie zaplanowałeś swojego szkicu, ale nie napisałeś go też jako jednego bezkształtnego bloku. Gdy jedna scena się kończyła, a zaczynała druga, zaznaczyłeś to. Może wpisałeś przerwę między scenami: trzy gwiazdki, mały separator, który od stulecia sygnalizuje w maszynopisach „czas i miejsce się zmieniły”. Może napisałeś nagłówek. Może tytuł rozdziału. Zrobiłeś to bez zastanowienia, bo tak właśnie działa pisanie: stawiasz mały znak między tym, co się skończyło, a tym, co się zaczęło.
Ten znak to struktura. Stworzyłeś ją w trakcie pisania, nie przed. Reverie odczytuje ją z powrotem.
Otwórz panel boczny, a dostaniesz listę swoich scen, w kolejności, każda opisana swoim pierwszym wierszem. Kliknij jedną i jesteś na miejscu. I tyle. Nie budowałeś tej listy. Nie przeciągałeś niczego do folderów ani nie wypełniałeś karty ze streszczeniem. Lista jest odbiciem tego, co już napisałeś, wydobytym w chwili, gdy go potrzebujesz, i nieobecnym w każdej innej chwili.
To cała różnica. Podejście „najpierw plan” daje Ci strukturę do wypełnienia, zanim napiszesz słowo, i każe Ci wiedzieć, gdzie co trafia, zanim to w ogóle istnieje. Reverie czeka, aż napiszesz, a potem pokazuje Ci, co tam jest. Jeden sposób każe Ci planować z góry; drugi odbija to, co już zrobiłeś. Dla pisarza odkrywcy ta różnica jest wszystkim, bo planowanie to właśnie ta część, która nigdy nie działała.
To Ty decydujesz też, co liczy się jako scena. Przerwa między scenami zawsze się liczy; po to jest. Nagłówki zależą od Ciebie: może tytuły rozdziałów to jednostka, w której myślisz, a może sekcje pod nimi. Zaznaczasz te, które mają znaczenie dla tego, jak Ty widzisz szkic, a lista przebudowuje się, by to odzwierciedlić. Reverie nie decyduje o Twojej strukturze. Odczytuje tę, którą stworzyłeś.
Jaki to ma koszt</h2>
Muszę być szczery co do napięcia, które się tu pojawia. Reverie opiera się na założeniu, że na stronie nie powinno być nic poza Twoimi słowami. Żadnego segregatora, żadnej korkowej tablicy, niczego stojącego obok tekstu. Panel boczny pełen scen to dokładnie ten rodzaj rzeczy, przeciwko którym to założenie powstało, i nie zamierzam udawać inaczej.
Oto więc wymiana. Panel boczny to panel. Gdy jest otwarty, stoi obok Twojego tekstu i odsuwa stronę, by zrobić mu miejsce. To realny koszt. To ramka, a cały argument Reverie brzmi, że to ramki wyrywają Cię z pracy. W zamian dostajesz to, że w dniu, gdy nie możesz znaleźć sceny z listem, znajdujesz ją w sekundę zamiast w minutę — a ta minuta to ta, która kończy sesję.
Rozwiązanie, przy którym stanąłem, jest takie, że panel jest wyłączony, dopóki o niego nie poprosisz. Domyślnie wciąż jest tylko strona i nic więcej. Struktura wyliczana jest cicho, niezależnie od tego, czy na nią patrzysz, więc pojawia się od razu, gdy otwierasz panel boczny, ale nie istnieje na ekranie, dopóki po nią nie sięgniesz naciśnięciem klawisza. Dostajesz stronę, po którą przyszedłeś, gdy piszesz szkic, i mapę, gdy nanosisz poprawki. To różne zadania, dzieją się w różnym czasie, więc narzędzie może być dwiema rzeczami, nie będąc dwiema rzeczami naraz.
Oznacza to też, że funkcja nie robi nic, dopóki nie dasz jej czegoś do odczytania. Napisz jeden długi, nieprzerwany szkic bez przerw i bez nagłówków, a panel boczny zostanie pusty, bo nie ma struktury do pokazania, dopóki jakiejś nie stworzysz. Pusty panel boczny jest prawidłowy. Czeka, aż wykonasz część, którą tylko Ty możesz wykonać, a potem pokazuje Ci, co tam jest.
Przenoszenie sceny</h2>
Odnalezienie sceny to jedna połowa. Przeniesienie jej to druga. Lista scen jest też listą, której kolejność możesz zmieniać. Przeciągnij scenę tam, gdzie pasuje, a słowa naprawdę się przesuną — cały odcinek uniesiony i odłożony we właściwym miejscu, spojenia załatwione za Ciebie. To ta część, która zamienia „wiem, że te dwie sceny są w złej kolejności” z popołudnia ostrożnego cięcia w jeden gest. Sposób, w jaki sceny są wykrywane, jest fundamentem, na którym to stoi. To samo przeciągnięcie przenosi cały rozdział, gdy to rozdział jest w złym miejscu, więc kolejność, którą odkryłeś, staje się kolejnością na stronie.
Maszynopis na koniec</h2>
Jest jeszcze jedna część i to ona sprawia, że reszta jest warta zachodu. Odnajdywanie się w szkicu to dobra rzecz. Ale chodzi o wysłanie go.
Gdy pisanie jest skończone, Reverie bierze cały folder i eksportuje go jako jeden maszynopis w formacie, jakiego oczekują agenci i redaktorzy. Times New Roman, podwójna interlinia, strona tytułowa z Twoim nazwiskiem i liczbą słów, każdy rozdział zaczynający się od nowej strony, przerwy między scenami zaznaczone tak, jak zaznacza się je od stulecia. Niczego z tego nie ustawiasz. Przez cały czas pisałeś w zwykłym Markdownie, na stronie, która niczego od Ciebie nie wymagała, a na koniec dostajesz plik gotowy do wysłania.
Cała droga biegnie więc wewnątrz jednej aplikacji. Zaczynasz na pustej stronie i odnajdujesz historię, pisząc ją. Znaki, które zostawiłeś, stają się mapą, gdy jej potrzebujesz. Sceny i rozdziały przesuwają się, gdy kolejność okazuje się zła. A gdy jest skończone, odchodzi jako maszynopis, który wydawca może otworzyć i przeczytać — bez planowania na początku i bez drugiego narzędzia na końcu.
Nic z tego nie zmienia tego, kiedy piszesz ani jak. Wciąż siadasz do strony, która niczego od Ciebie nie wymaga. Wciąż odnajdujesz historię, pisząc ją. Porządkowanie czeka, tak jak powinno, aż będzie coś do uporządkowania. A potem jest na miejscu, stworzone ze znaków, które sam sobie zostawiłeś, i nie każe Ci planować zupełnie niczego.
— Mark

Najlepsza aplikacja do pisania dla powieściopisarzy: co odkryłem po latach poszukiwań

2026-05-25T00:00:00+00:00

Co mi się podobało, co nie i dlaczego żadne z nich nie było całkiem trafione.


Piszę z przerwami od dwudziestu lat, a oprogramowanie tworzę jeszcze dłużej. Wypróbowałem większość aplikacji do pisania, o których słyszałeś, i kilka, o których nie słyszałeś. Niektóre są bardzo dobre. Żadna nie była dla mnie odpowiednia i długo zajęło mi zrozumienie dlaczego.
To nie jest porównanie funkcji. Takich jest mnóstwo. To opis tego, jak naprawdę było siadać i próbować pisać w każdej z nich.
Microsoft Word</h2>
microsoft.com/microsoft-365</a> | Od 99,99 USD/rok, 84,99 GBP/rok, 99 EUR/rok (Microsoft 365 Personal)
Tu większość z nas zaczyna. Tu większość z nas zostaje dłużej, niż powinna.
Word jest zbudowany do dokumentów, nie do pisania. To różnica. Sam pasek narzędzi ma więcej opcji, niż wykorzystam przez całe życie. Marginesy, nagłówki, numery stron, śledzenie zmian, dymki komentarzy. Otwierałem go, by napisać rozdział, i spędzałem dziesięć minut na poprawianiu widoku, zanim napisałem słowo. Owszem, jest tryb skupienia. Ukrywa wstążkę i daje czystszy widok. Ale doczepienie spokojnego pokoju do frontu fabryki nie czyni z niej narzędzia do pisania.
Strona sprawia kliniczne wrażenie. Biały prostokąt, czarny tekst, migający kursor. Żadnego ciepła, żadnej osobowości. To papier na ekranie, i to nieszczególnie dobry papier.
Co robi dobrze: śledzenie zmian jest naprawdę przydatne w pracy z redaktorem, a format pliku to lingua franca wydawnictw. Ale do samego pisania? Do siadania z pustą stroną i próby sprawienia, by powstały słowa? To niewłaściwy pokój.

Google Docs</h2>
docs.google.com</a> | Bezpłatne
Miałem do tego dostęp, więc przez jakiś czas używałem. Jest wygodne. Żadnej instalacji, żadnego zarządzania plikami, po prostu karta przeglądarki.
Ale nigdy nie poczułem się swobodnie, pisząc beletrystykę w przeglądarce. Strona wydawała się płaska, bardziej jak arkusz kalkulacyjny z lepszymi czcionkami niż jak miejsce do twórczej pracy. I nigdy nie mogłem otrząsnąć się z poczucia, że moje pisanie żyje na czyimś komputerze, w czyjejś karcie, o jedno przypadkowe zamknięcie od przerwania toku myśli.

Scrivener</h2>
literatureandlatte.com</a> | 59,99 USD / 59,99 GBP / 69,99 EUR jednorazowo
To, które wszyscy polecają. To, które chciałem pokochać.
Scrivener jest potężny. Segregator, korkowa tablica, inspektor, możliwość rozłożenia maszynopisu na sceny i rozdziały oraz przesuwania ich. Dla autorów, którzy planują szczegółowo, którzy robią konspekt przed pisaniem szkicu, jest zbudowany dokładnie do tego.
Mój problem był taki, że nie jestem takim autorem. Jestem pisarzem odkrywcą. Odnajduję historię, pisząc ją, a nie planując. Nie wiem, gdzie należy rozdział, dopóki nie napiszę rozdziałów wokół niego. Scrivener chciał, bym najpierw porządkował, a pisał potem, i to zatrzymywało mnie w miejscu. Otwierałem go, widziałem puste foldery i strukturę czekającą na wypełnienie — i zamykałem. Aplikacja stawała się kolejną rzeczą do ogarnięcia zamiast miejscem do pisania.
Istnieje realna potrzeba organizacyjnej strony pisania powieści — rzeczy w rodzaju budowania świata, śledzenia postaci, struktury fabuły. Narzędzia takie jak Obsidian wypełniają część tej luki, choć żadne nie robi tego w sposób, który byłby naturalny dla beletrystyki. To fascynujący problem i taki, do którego chętnie kiedyś się porządnie zabiorę.
Gdy już przebrnąłem przez konfigurację i naprawdę pisałem w Scrivenerze, powierzchnia pisania była w porządku. Dość czysta. Ale „w porządku” to niska poprzeczka jak na miejsce, w którym spędzasz najważniejsze godziny swojej twórczej pracy.
Żadnej AI, żadnej subskrypcji. To prawdziwe atuty. Jeśli jesteś planistą, jeśli struktura pomaga Ci myśleć, Scrivener może być dokładnie tym, czego potrzebujesz. Po prostu nie był tym, czego potrzebowałem ja.

Ulysses</h2>
ulysses.app</a> | 5,99 USD / 5,99 GBP / 5,99 EUR miesięcznie, tylko Mac i iOS
Piękna aplikacja. Przez długi czas najlepiej wyglądające pisanie na Macu.
Pokochałem bibliotekę. Wszystko w jednym miejscu, uporządkowane w grupy, przeszukiwalne, zsynchronizowane między urządzeniami. Edytor Markdown jest czysty i dobrze zrobiony. Publikowanie na WordPressie wprost z aplikacji jest sprytne. Samo pisanie jest przyjemne.
Dwie rzeczy mnie odsunęły. Pierwsza to subskrypcja. Żyjemy teraz w świecie, gdzie wszystko jest miesięczną opłatą, zaprojektowaną tak, by w danej chwili wydawała się tania, a w dłuższym rozrachunku sumowała się do znacznie więcej. Otwórz wyciąg z konta i policz polecenia zapłaty. To wyczerpujące. A aplikacja do pisania to najgorsze miejsce na coś takiego. W czasie posuchy subskrypcja sprawiała, że czułem się winny, że nie otwieram aplikacji. W produktywnym okresie zastanawiałem się, czy piszę, bo chcę, czy dlatego, że próbuję usprawiedliwić koszt. Narzędzie do twórczości nie powinno dźwigać tego ciężaru.
Druga rzecz jest trudniejsza do uchwycenia. Ulysses to bardzo dobry pojemnik na pisanie. Ale sama strona, chwila siadania i pisania, sprawiała takie samo wrażenie jak w każdej innej aplikacji. Czysto, minimalistycznie, statycznie. Słowa wchodziły i tam siedziały. Nic w tym otoczeniu nie sprawiało, że chciałem zostać dłużej albo wrócić wcześniej.

iA Writer</h2>
ia.net/writer</a> | 49,99 USD / 49,99 GBP / 49,99 EUR jednorazowo (Mac), 29,99 USD (Windows)
Najczystszy z minimalistycznych edytorów. iA Writer zdziera wszystko, aż nie zostaje nic poza tekstem.
Ma swoje zdanie w sposób, który szanuję. Niewielki zestaw starannie dobranych czcionek. Żadnego paska narzędzi do formatowania. Tryb skupienia przygasza wszystko poza zdaniem, które piszesz. Projekt jest rygorystyczny, a filozofia jasna: mniej rozproszeń, lepsze pisanie.
Mam wiele sympatii do iA Writera. Ich stanowisko wobec AI — zbudowanie Authorship, by ujawniać tekst napisany maszynowo, zamiast go generować — to najbardziej przemyślana odpowiedź, jaką dała którakolwiek aplikacja do pisania.
Ale iA Writer to edytor Markdown i prosi, byś tak myślał. Piszesz w składni, nie na stronie. Dla programistów i autorów tekstów technicznych to naturalne. Dla powieściopisarza, który chce po prostu usiąść i napisać scenę, to warstwa tarcia między Tobą a słowami. Pisanie powinno przypominać pisanie, a nie formatowanie.
Głębszy problem to rodzaj tego minimalizmu. Minimalizm iA Writera jest kliniczny. Wszystko usunięto i czujesz tę nieobecność. Strona jest surowa, kursor miga, a Ty jesteś świadom pustki w sposób, który stawia Cię na baczność, zamiast wprawiać w spokój. I iA Writer, i Reverie są minimalistyczne. Ale jest różnica między pokojem ogołoconym do gołych ścian a pokojem tak dobrze przemyślanym, że osadzasz się w nim bez zastanowienia. Jeden zostawia Cię w napięciu i świadomego samego siebie. Drugi pozwala Ci się odprężyć. A gdy jesteś odprężony, słowa przychodzą łatwiej. Nie dzięki czemukolwiek, co robi aplikacja. Dlatego, że masz opuszczoną gardę.

Czego naprawdę chciałem</h2>
Po latach przeskakiwania między aplikacjami mogłem wreszcie nazwać to, czego brakowało w nich wszystkich. Nie funkcji. Uczucia.
Każda aplikacja dawała mi powierzchnię do pisania. Żadna nie sprawiała, że chciałem na niej zostać. W trudne dni, te, w które pusta strona wygrywa, każdy edytor sprawiał takie samo wrażenie. Statyczny, kliniczny, obojętny. Kursor migał. Wpatrywałem się w niego. Zamykałem aplikację.
Chciałem strony, która wyjdzie mi naprzeciw. Nie z podpowiedziami, AI czy grywalizacją. Czegoś subtelniejszego. Strony, która naprawdę żyje. Która odpowiada na sam akt pisania w sposób, którego nie potrafiłem do końca wskazać palcem, ale wyczuwałem natychmiast, gdy go nie było.
Chciałem otworzyć swój szkic i poczuć, że kontynuuję, a nie zaczynam. Chciałem, by aplikacja wiedziała, kiedy słowa płyną, i cicho, niewidocznie czyniła pokój odrobinę cieplejszym. Chciałem podnieść wzrok po dwudziestu minutach i nie wiedzieć, gdzie się podział czas.
Żadna aplikacja, którą wypróbowałem, tego nie robiła. Nie dlatego, że były złe. Dlatego, że nikt nie próbował.
Więc zbudowałem Reverie</a>.
— Mark

Przedstawiamy Reverie

2026-05-03T00:00:00+00:00

Aplikacja do pisania dla tych, którzy chcą pisać, ale nie piszą.

Z zawodu jestem programistą. Jestem nim od ponad dwudziestu lat. Ale od kiedy pamiętam, z przerwami parałem się pisaniem. Z tych, którzy mają w folderach niedokończone eseje, pomysły w notesach i to uczucie „powinienem pisać więcej”, które nigdy do końca nie zamienia się w pisanie więcej.
Kilka lat temu zauważyłem coś konkretnego. Otwierałem Scrivenera, widziałem segregator, korkową tablicę, inspektora, strukturę projektu — i zamykałem program. Przedłużałem Ulysses na kolejny rok i ledwie w nim pisałem. Otwierałem dokument Google i nie czułem nic. Kursor migający na płaskiej białej połaci, mniej więcej tak zachęcającej jak arkusz kalkulacyjny.
Narzędzia były znakomite. To nie one stanowiły problem. Problem był taki, że za każdym razem, gdy siadałem do pisania, interfejs prosił mnie, bym robił coś innego niż pisanie. Zaplanuj strukturę. Wybierz folder. Skonfiguruj projekt. Zdecyduj między piętnastoma opcjami formatowania. Ustal, gdzie ten akapit „należy”.
A w dni, gdy udawało mi się przez to przebrnąć, gdy naprawdę zaczynałem pisać, w ciągu kilku minut wyrywało mnie coś jeszcze. Powiadomienie. Podkreślenie ze sprawdzania pisowni. Nagła potrzeba poprawienia marginesów. Kursor migający na klinicznej powierzchni, która przerywała urok za każdym razem, gdy padał na niego mój wzrok.
Chciałem strony, która nie wymaga ode mnie nic poza tym, żebym na niej pisał. A gdy już zacznę — która mnie przy sobie zatrzyma.
Więc taką zbudowałem.
Czym jest Reverie</h2>
Reverie to aplikacja do pisania, w której strona naprawdę żyje. Kursor jaśnieje miękko. Przewijanie wytraca się z ciężarem. Formatowanie układa się płynnym ruchem. Strona ciepleje, gdy jesteś w przepływie, i stygnie, gdy się zatrzymujesz — wszystko poniżej progu świadomej uwagi. Nie zauważasz tego wprost. Zauważasz, że pisanie w Reverie różni się od pisania w czymkolwiek innym.
To, co piszesz, jest tym, co widzisz. Nagłówek wygląda jak nagłówek. Pogrubienie wygląda jak pogrubienie. Żadnych gwiazdek, żadnych krzyżyków, żadnej składni do nauczenia się czy ukrycia. Po prostu tekst, wyświetlony jako tekst.
Twoje pisanie zapisuje się jako Markdown, najpowszechniejszy dziś format w narzędziach do pisania. Otwórz swoje pliki w dowolnej innej aplikacji, na dowolnym innym komputerze, za dwadzieścia lat. Należą do Ciebie. Żadnej bazy danych, żadnego zastrzeżonego formatu, żadnego konta w chmurze, żadnego uwięzienia.
Czym Reverie nie jest</h2>
Nie ma tu segregatora ani korkowej tablicy, żadnej struktury, którą musisz zbudować, zanim zaczniesz pisać. Gdy praca robi się dłuższa, zapisz pliki do jednego folderu, a Reverie potraktuje je jako maszynopis. Przełączaj się między dokumentami jednym naciśnięciem klawisza. Liczba słów sumuje się dla całości. Żadnej konfiguracji i nic na stronie poza Twoimi słowami.
To nie Ulysses. Żadnej subskrypcji. Płacisz raz, masz na własność. Bez konta.
To nie aplikacja do notatek. Powstało z myślą o rozdziałach i dłuższych formach, a nie o listach i przypomnieniach o zakupach.
Nie ma sztucznej inteligencji. Żadnych wtyczek. Żadnego sklepu z motywami. Żadnej pracy zespołowej.
To wybory, nie braki. Każde „nie” to coś, czego świadomie postanowiłem nie budować.
Dlaczego teraz</h2>
Sprawiam, że rzeczy dobrze leżą na ekranie, od kiedy zacząłem wydawać gry dwadzieścia pięć lat temu. Większość tej pracy jest niewidoczna: ciężar przewijania, sposób, w jaki światło kładzie się na powierzchni, różnica między animacją, która naprawdę żyje, a taką, która sprawia wrażenie demo technologicznego. Gry uczą, że odczucie to inżynieria. Nikt tak tego nie nazywa, ale tak właśnie jest.
Aplikacje do pisania nigdy nie wykonały tej pracy. Dają Ci biały prostokąt, migający kursor i nic więcej. Reverie to to, co się dzieje, gdy taką uwagę przyłożysz do strony.
Żadnych inwestorów, żadnych współzałożycieli, żadnego komitetu od planu rozwoju. Rzemieślniczy projekt, który stał się produktem, bo wystarczająco wielu pierwszych czytelników powiedziało „za to bym zapłacił”.
Stawiam na to, że jeśli pięć minut w Reverie sprawi, że każda inna aplikacja do pisania wyda się martwa, autorzy zostaną. Strona jest produktem. Wszystko inne służy temu, by zejść jej z drogi.
Już wkrótce</h2>
Reverie nie jest jeszcze gotowe. Gdy będzie, ogłoszę to tutaj i wyślę maila do każdego z listy na stronie głównej</a>.
Jeśli piszesz albo chcesz pisać, mam nadzieję, że da Ci stronę, którą warto otworzyć.
— Mark

Neuronauka strony

2026-05-01T00:00:00+00:00

Dlaczego zbudowałem aplikację do pisania, która wie, kiedy jesteś w przepływie.

Znasz tę chwilę, gdy to się rwie. Nigdy nie zauważasz, jak przepływ przychodzi, ale jego koniec jest ostry i nie do pomylenia. Wsuwa się powiadomienie. Aktualizuje się liczba słów. Zerkasz na pasek narzędzi, którego nie potrzebowałeś, i nagle jesteś świadom kursora, czcionki, pokoju, siebie samego. Zdanie, które miałeś za chwilę napisać, znikło. Formowało się, a teraz już nie.
Siedzisz przez chwilę. Czytasz na nowo to, co masz. Coś piszesz, usuwasz, piszesz jeszcze raz. To, co dziesięć sekund temu niosło Cię naprzód, ustało, i żadne wpatrywanie się w ekran tego nie przywróci.
Każdy, kto pisze, to zna. Stan, w którym słowa przychodzą z łatwością, w którym podnosisz wzrok, a minęła godzina i są strony, których ledwie pamiętasz pisanie. Jest prawdziwy i rozpoznawalny. Tak samo jak świadomość, że jest kruchy. Że niewłaściwe przerwanie w niewłaściwej chwili nie tylko go wstrzymuje. Ono go kończy.
Mniej znane jest to, że neuronauka potrafi wyjaśnić dokładnie, co się dzieje. Badacze tacy jak Arne Dietrich wykazali, że przepływ to nie cięższa praca Twojego mózgu. Obszary odpowiedzialne za samokontrolę i samokrytykę — głos, który pyta czy to zdanie jest w ogóle dobre? — milkną. Te, które naprawdę wykonują pracę, wyostrzają się. To mierzalna konfiguracja neuronowa i ma mierzalną podatność. Nawet niewielkie rozproszenie wzrokowe w niewłaściwym miejscu może uruchomić mechanizm, który przywraca krytyka do działania.
Przeczytałem te badania i zadałem pytanie, które wydawało się oczywiste, a którego nikt w świecie aplikacji do pisania nie zadał: a gdyby tak zaprojektować aplikację wokół ochrony tego stanu? Stronę, która cicho stara się utrzymać Twojego wewnętrznego krytyka we śnie.

Pusta strona to wróg. Nie dlatego, że jest pusta, ale przez to, co robi z Twoim mózgiem. Badania nad dążeniem do celu pokazały, że ludzie wkładają więcej wysiłku, zbliżając się do mety, i o wiele chętniej brną dalej, jeśli czują, że już zaczęli. Świeży dokument z migającym kursorem w lewym górnym rogu mówi nie zrobiłeś nic. To najgorszy możliwy emocjonalny punkt wyjścia dla kogoś, kto i tak ma trudność z zaczęciem.
Dlatego Reverie nie daje Ci zimnej strony. Gdy otwierasz wczorajszy szkic, strona niesie ślad miejsca, w którym skończyłeś. Nie streszczenie ani notatkę do siebie, lecz ciepło. Poczucie, że praca już się tu wydarzyła. Kontynuujesz, a nie zaczynasz. Różnica jest subtelna i znaczy więcej, niż powinna.
Gdy piszesz, Reverie obserwuje, jak piszesz, nie co. Twój rytm pisania, jak się okazuje, jest zadziwiająco swoisty. Badania opublikowane w Nature Scientific Reports pokazały, że wzorzec przerw między naciśnięciami klawiszy ściśle odzwierciedla, czy słowa płyną swobodnie, czy ich szukasz. Nie szybkość. Wzorzec. Równe, rytmiczne odstępy oznaczają, że język płynie. Nieregularne odstępy oznaczają, że nie.
Reverie odczytuje ten rytm i odpowiada przez samo środowisko. Gdy słowa przychodzą, strona ciepleje tak wolno, że nigdy byś tego nie uchwycił. Gdy się zatrzymujesz, stygnie. Zmiany są wykalibrowane względem badań nad percepcją. Dość wolne, dość peryferyjne i dość drobne, by Twój świadomy umysł nigdy ich nie zarejestrował. Twój emocjonalny mózg owszem. Czujesz wsparcie, nie wiedząc dlaczego.
Pożyczyłem też coś z projektowania gier. Gdy osiągasz kamień milowy, strona czasem odpowiada cichym wizualnym momentem. Czasem nie. Ta niekonsekwencja jest zamierzona. Przewidywalne nagrody przestają być odczuwane jak nagrody. Nieprzewidywalne utrzymują układ nagrody w mózgu w gotowości. To różnica między kartą lojalnościową a automatem do gry, zastosowana z możliwie najlżejszą ręką.
Cały system działa na ułamku tego, co projektant gier nazwałby zauważalnym. Żadnych fajerwerków, żadnego konfetti, żadnego trzęsienia ekranem. Próba, którą stosuję, jest prosta: spędź dwadzieścia minut, pisząc w Reverie, a potem otwórz inny edytor. Jeśli tamten edytor wyda się martwy, jeśli czegoś brakuje, choć nie umiesz tego nazwać, to znaczy, że zrobiłem to dobrze.

Kilka rzeczy, których Reverie nigdy nie zrobi.
Nie ma sztucznej inteligencji. Żadnego generowania, żadnych podpowiedzi, żadnego przepisywania. Aplikacja istnieje, by wspierać Twoją relację ze stroną, a nie ją zastąpić. Jeśli chcesz wpatrywać się w zdanie przez dziesięć minut, aż przyjdzie właściwe słowo, to jest pisanie. Nie zamierzam tego skracać na siłę.
Jest panel celów. Śledzi Twoją liczbę słów, czas sesji, czas w przepływie. Ale nigdy nie pojawia się sam z siebie. Otwierasz go, gdy jesteś gotów, nie wcześniej. Nikt nie powinien czuć się obserwowany podczas pisania. To podstawowe ograniczenie projektowe. W chwili, gdy świadomie zdajesz sobie sprawę z tej informacji zwrotnej, aktywuje ona dokładnie ten obszar mózgu, który staram się utrzymać w ciszy.
Twoje pliki to zwykły Markdown. Żadnego uwięzienia. Możesz używać Reverie do porannych stron, a maszynopis trzymać w Scrivenerze. Nie próbuję zawładnąć Twoim pisarskim życiem. Próbuję być miejscem, w którym słowa przychodzą najłatwiej.

Czy kalibracja jest właściwa, czy progi padają tam, gdzie mówią badania, to coś, co powiedzą mi tylko prawdziwi autorzy używający tego na co dzień.
Twoje środowisko pisania powinno sprawiać, że pisze się subtelnie, nieustannie, niemal niezauważalnie lepiej. Nie przez funkcje czy AI, lecz przez stronę, która odpowiada Ci w sposób, którego nigdy do końca nie przyłapiesz.

Reverie

Reverie kontra Scrivener, okiem twórcy Reverie

Co myślę o AI

Jak uporządkować powieść bez planu: podejście pisarza odkrywcy

Najlepsza aplikacja do pisania dla powieściopisarzy: co odkryłem po latach poszukiwań

Przedstawiamy Reverie

Już wkrótce</h2> Reverie nie jest jeszcze gotowe. Gdy będzie, ogłoszę to tutaj i wyślę maila do każdego z listy na stronie głównej</a>.</p> Jeśli piszesz albo chcesz pisać, mam nadzieję, że da Ci stronę, którą warto otworzyć.</p> — Mark</p>

Neuronauka strony

Już wkrótce</h2>
Reverie nie jest jeszcze gotowe. Gdy będzie, ogłoszę to tutaj i wyślę maila do każdego z listy na stronie głównej</a>.</p>
Jeśli piszesz albo chcesz pisać, mam nadzieję, że da Ci stronę, którą warto otworzyć.</p>
— Mark</p>